Wśród produktów używanych w akwarystyce wyróżnić można urządzenia techniczne oraz preparaty służące do wzbogacania wody w węgiel. Najczęściej stosuje się je w akwariach roślinnych, gdzie często występują niedobory tego pierwiastka w postaci przyswajalnej dla roślin.

    Obecnie sklepy zoologiczne oferują nam wiele możliwości technicznych nawożenia węglem. Z grubsza można podzielić je na dwie grupy: urządzenia techniczne do wzbogacania wody w dwutlenek węgla oraz preparaty płynne na bazie aldehydu glutarowego (zwane potocznie „węglem w płynie”).

    Zestawy do nawożenia wody dwutlenkiem węgla można podzielić – w zależności od stopnia ich zaawansowania – na kilka grup:

    Węgiel w akwarium
    Węgiel w akwarium
    • CO2 w sprayu – zestaw taki składa się po prostu z butelki zawierającej sprężony CO2 w sprayu oraz pojemnika służącego do mocowania w akwarium, będącego najczęściej przykrywką do tej butelki. Pojemnik taki ma postać dzwonu, który mocujemy denkiem do góry na ściance akwarium za pomocą przyssawki. Butelka z gazem wyposażona jest w długą rurkę, przez którą ostrożnie wstrzykujemy porcję dwutlenku węgla bezpośrednio do wnętrza pojemnika. W ten sposób CO2 pozostaje w nim uwięziony i, stykając się od spodu z wodą, powoli się w niej rozpuszcza. Wraz ze spadkiem ilości gazu pod pojemnikiem należy go regularnie uzupełniać. Wadą tego rozwiązania jest niska wydajność, nie wspominając już o konieczności stałego monitorowania ilości gazu i jego regularnego uzupełniania. Sprawdza się jedynie w bardzo małych akwariach. Zaletą jest za to niska cena.
    • CO2 w tabletkach – powoli rozpuszczające się tabletki uwalniają stopniowo dwutlenek węgla. Na ściance akwarium umieszczamy specjalny pojemnik, do którego wkładamy tabletkę, a gdy się rozpuści, dokładamy kolejną. Zalety i wady są podobne, jak przy CO2 w sprayu.
    • bimbrownia” – w tym systemie nawożenia wykorzystuje się proces fermentacji. Zestaw do nawożenia składa się z plastikowej butelki wypełnionej pożywką (cukrem) połączonej plastikowym wężykiem z wnętrzem akwarium oraz szczepu drożdży. Przed użyciem butelkę należy wypełnić wodą, w której rozpuszcza się pożywkę. Następnie wsypujemy do jej wnętrza drożdże. Zwykle po ok. 48 godzinach rozpoczyna się proces fermentacji i, co za tym idzie, produkcja dwutlenku węgla. Gaz za pomocą plastikowego wężyka transportowany jest do wnętrza akwarium. Wężyk w najprostszej postaci może być zakończony zwykłą kostką napowietrzającą. Rozwiązanie to posiada jednak zasadniczą wadę – unoszące się z kostki pęcherzyki gazu bardzo szybko docierają do powierzchni i ulatniają się do atmosfery – tylko niewielka ilość CO2 zdąży się w tym czasie rozpuścić w wodzie, reszta zaś bezproduktywnie się marnuje. Dlatego też znacznie lepszym rozwiązaniem jest zakończenie wężyka specjalnym dyfuzorem służącym do spowolnienia i wydłużenia drogi pęcherzyków dwutlenku węgla do powierzchni wody. Obecnie najczęściej stosuje się dyfuzory drabinkowe oraz spiralne dyfuzory ślimakowe, często z ceramicznym dnem. „Bimbrownia” jest tania, posiada jednak ograniczoną wydajność. Dobrze sprawdza się w akwariach o pojemności do 100–120 l.
    • butla ciśnieniowa z reduktorem i dyfuzorem – zestaw składa się z przystosowanej do wielokrotnego napełniania butli ciśnieniowej wypełnionej sprężonym dwutlenkiem węgla, reduktora ciśnienia z dwoma manometrami, zaworu igiełkowego, rurki doprowadzającej gaz do akwarium, zaworu zwrotnego oraz dyfuzora. Jeden z manometrów na reduktorze pokazuje aktualne ciśnienie gazu panujące w butli, czyli mówi nam, ile gazu w niej pozostało. Drugi pokazuje ciśnienie robocze, jakie powinno być dostarczone do zaworu igiełkowego. Zawór igiełkowy służy z kolei do precyzyjnego dawkowania gazu w zależności od naszych potrzeb, zaś zawór zwrotny zamontowany na wężyku doprowadzającym CO2 do akwarium (taki sam, jakie montujemy w napowietrzaczach) zapobiega przypadkowemu zalaniu mieszkania wodą, uniemożliwiając jej cofanie się w rurce. Zasada działania całego urządzenia jest bardzo prosta: dwutlenek węgla poprzez reduktor, zawór igiełkowy i przewód doprowadzający przenika powoli do dyfuzora, gdzie równomiernie rozpuszcza się w wodzie. Wielkość dawki dwutlenku węgla podawanej do akwarium oblicza się na podstawie ilości uwalnianych „bąbelków” tego gazu w jednostce czasu. Ponieważ proces fotosyntezy przebiega tylko w obecności światła, zaś w nocy ustaje, suplementacja dwutlenkiem węgla po ciemku jest zbędna, a nawet niekorzystna (gaz ten, niepobrany przez rośliny, zaczyna łączyć się w wodzie z jonami OH tworząc jony węglanowe, w rezultacie pH wody obniża się, niekiedy dość gwałtownie, co może bardzo zaszkodzić zarówno roślinom, jak i rybom). Aby temu zapobiec, stosuje się specjalne elektrozawory odcinające dopływ CO2 w ciemności. Urządzenie to instaluje się go bezpośrednio na wężyku doprowadzającym gaz do akwarium, podobnie jak zawór zwrotny. Elektrozawór działa na bardzo prostej zasadzie – kiedy płynie przez niego prąd elektryczny, pozostaje otwarty i gaz swobodnie przenika do akwarium. Gdy dopływ prądu zostaje przerwany, odcięty zostaje również dopływ gazu. Elektrozawór najprościej jest więc podłączyć do zwykłego wyłącznika zegarowego. Czas otwarcia zaworu (a więc dopływu do niego prądu) należy ustawić tak, aby uruchamiał dopływ gazu ok. 2 godziny po porannym włączeniu oświetlenia, zaś odcinał go wraz z wieczornym wyłączeniem światła. Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest jednak zastosowanie specjalnego komputera sterującego sprzężonego z elektronicznym pH–metrem. Poziom dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodzie jest ściśle skorelowany z jej odczynem. W rezultacie urządzenie to automatycznie włącza dozowanie dwutlenku węgla, otwierając zawór tylko wtedy, gdy zachodzi taka potrzeba. Pozwala to na niezwykle ekonomiczne gospodarowanie tym gazem (i, co za tym idzie, na rzadsze uzupełnianie jego poziomu w butli ciśnieniowej) oraz gwarantuje stabilny poziom odczynu wody w akwarium przez całą dobę. Jedyną wadą tego rozwiązania jest wysoka cena (poza tym pH–metr wymaga okresowej kalibracji).

    Stosowanym od niedawna (alternatywnym do nawożenia wody dwutlenkiem węgla) sposobem uzupełniania niedoborów węgla w akwarium jest suplementacja specjalnymi preparatami zawierającymi aldehyd glutarowy (C5H8O2). Węgiel w tej postaci jest doskonale przyswajalny i większość roślin akwariowych bardzo dobrze na niego reaguje, Preparaty te stosuje się podobnie jak klasyczne nawozy akwariowe, aplikując je bezpośrednio do zbiornika zgodnie z zaleceniami producenta. Sposób ten świetnie sprawdza się zwłaszcza w mniejszych i średnich akwariach roślinnych.