„Apple Green”, pokolenie F1

    Tekst: Rafał Maciaszek

    Pracując nad mapą umożliwiającą sprawną selekcję ras krewetek i udowadnianiem wysuwanych przeze mnie hipotez dotyczących zależności między poszczególnymi pigmentami, zrealizowałem wiele ciekawych krzyżówek na takich gatunkach krewetek, jak Neocaridina cf. heteropoda, czy Caridina cf. cantonensis. Ostatnio miałem przyjemność pracować nad krewetkami „Aura Blue” i „Tangerine Tiger”. Te dwie odmiany pochodzące z południowo-wschodniej Azji (Hong Kong i Tajwan) już jakiś czas temu zostały zaliczone do tzw. „grupy Caridina serrata”. Nikt jednak nie opublikował wyników krzyżówek tych dwóch krewetek, które potwierdziłyby słuszność przydzielenia ich do wspomnianej grupy. Krewetki te nie należą do nowości – w Niemczech ukazały się już parę lat temu, jednak sprawiły one wiele problemów tamtejszym hodowcom, w wyniku czego nie rozprzestrzeniły się na
    pozostałe rynki europejskie. Kolejnymi krewetkami, które pojawiły się w niemieckich hodowlach były: niebieska i czerwona odmiana „Tuepfel” (niem. „Tüpfel”). Znaczenie tego słowa można interpretować jako „barwa posypana kropkami”.

    Caridina cf. serrata „Aura Blue”
    Caridina cf. serrata „Aura Blue”

    Krewetki „Tuepfel” również przydzielono do „grupy Caridina serrata”. Mimo odnoszenia niewielkich sukcesów w ich hodowli, nie cieszyły się jednak większą popularnością w Europie. Pod znakiem zapytania stała także stabilność ich ubarwienia. Zaczęły pojawiać się przesłanki o występowaniu w poszczególnych miotach zarówno osobników czerwonych, jak i niebieskich. Momentem przełomowym dla wspomnianych wyżej krewetek okazał się być początek roku 2011, kiedy to krewetki „Tangerine Tiger” i „Aura Blue” podbiły rynek Stanów Zjednoczonych i Kanady, co było efektem sukcesywnej hodowli tych skorupiaków m. in. na Tajwanie. W przeciwieństwie do hodowców europejskich, hodowcy azjatyccy do niedawna nie używali już do określania tych krewetek nazwy Caridina cf. serrata, lecz Caridina sp. mimo, iż na Tajwanie uzyskano pierwsze hybrydy „Tangerine Tiger” z krewetkami Caridina cf. cantonensis „Black Bee”.

    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger”
    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger”

    Dzięki współpracy z azjatyckimi hodowcami otrzymałem możliwość pracy nad wyżej wymienionymi krewetkami. Od początku nie miałem większych problemów z ich hodowlą i z łatwością przyzwyczaiłem je do podwarszawskiej wody głębinowej o parametrach GH 14ºd; KH 8ºd; pH 8,2, w której hoduję również pozostałe gatunki krewetek.

    Caridina cf. serrata „Blue Tuepfel”
    Caridina cf. serrata „Blue Tuepfel”

    Zauważyłem, że „Blue Tuepfel”, to tak naprawdę „Aura Blue” ze słabszą wartością „podpigmentu”, niewystarczającą do ubarwiania struktur (kleksów/kropek) pigmentu. Dodatkowym utrudnieniem ubarwiania są kleksy pigmentu występujące w grupach, przypominających fragmenty „tygrysich pasów” (znanych u krewetek Caridina cf. cantonensis „Tiger”), które, w przeciwieństwie do pojedynczych kleksów, trudniej ubarwić przez „podpigment” (w literaturze i praktyce zagranicznej określenie „podpigment” funkcjonuje pod nazwą „base pigment” i oznacza „kolor tła”). Najprościej mówiąc: „Blue Tuepfel” to „Aura Blue” z czarnymi kleksami pigmentu. Zależności między ubarwieniami pigmentu i „podpigmentu” przedstawię, opierając się na moim schemacie barw (patrz: rysunek).

    Pigment u Neocaridina palmata „Blue Pearl”
    Pigment u Neocaridina palmata „Blue Pearl”

    Przy odpowiedniej wartości „podpigmentu”, którą możemy zwiększyć „mieszając krew” między różnymi liniami krewetek tej samej rasy, „podpigment” może ubarwić kleksy pigmentu. Im wyższa wartość „podpigmentu”, tym barwa pigmentu jest przesuwana bliżej barwy „podpigmentu” na schemacie. Kolory przedstawione na schemacie w liniach poziomych (parami, np. niebieski i czerwony, zielony i żółty) są kolorami równorzędnymi. Oznacza to, że u krewetki posiadającej np. niebieski „podpigment” i czarny pigment wystąpi dążenie do konfiguracji, w której kolor pigmentu będzie identyczny z kolorem „podpigmentu” (w tej sytuacji byłaby to czerwień lub niebieski, które są kolorami równorzędnymi). Za przykład może tu posłużyć Neocaridina palmata „Blue Pearl” posiadająca widoczny niebieski „podpigment” i zwykle brązowy rzeczywisty kolor pigmentu.

    Low „Apple Green”, pokolenie F1
    Low „Apple Green”, pokolenie F1

    Na załączonej fotografii można zauważyć proces przechodzenia brązowego pigmentu na kolor równorzędny kolorowi „podpigmentu” – czerwień. Przy przechodzeniu koloru pigmentu znaczenie ma także występowanie grup kleksów, a im bardziej kleksy skupione są w grupach, tym trudniej zmienić ich barwę. Dlatego właśnie na krewetkach „Tangerine Tiger” można zaobserwować pigment występujący w kilku barwach, począwszy od czerni (rzeczywistego koloru pigmentu tych krewetek) poprzez brąz i czerwień do pomarańczowego, będącego barwą „podpigmentu”, a w przypadku „Aura Blue” – od czerni przez brąz lub fiolet do niebieskiego. Obecność barw pigmentu, poza rzeczywistą, zależy od wartości „podpigmentu” – przy bardzo słabej wartości cały pigment występujący na krewetce pozostanie czarny, a wraz z jej wzrostem zaczną się pojawiać również wspomniane wcześniej barwy. Rozłożenie odcieni pigmentu w takich przypadkach zależy od trudności w przechodzeniu barwy – kleksy pigmentu, które łatwiej ściągnąć będą posiadały barwy znajdujące się bliżej barwy „podpigmentu” na schemacie. Ściąganie koloru pigmentu na kolor równorzędny kolorowi „podpigmentu” jest zależne od wartości „podpigmentu” i ilości pigmentu posiadanej przez krewetkę – może to zatem trwać wiele pokoleń. Należy także pamiętać o tym, że wartość „podpigmentu” nie musi się pokrywać z intensywnością jego barwy.

    „Apple Green”, pokolenie F1
    „Apple Green”, pokolenie F1

    Krzyżowanie „Aura Blue” z „Tangerine Tiger”

    Już we wrześniu, po kilku miesiącach efektywnej pracy, udało mi się skrzyżować „Aura Blue” i „Tangerine Tiger” i ostatecznie potwierdzić możliwość ich krzyżowania się. Celem tej krzyżówki było jednak wykazanie obecności zieleni i żółci między równorzędnymi barwami – niebieską i czerwoną, a pomarańczową, co ciężko jest przedstawić na schemacie, gdyż do otrzymania żółtego i zielonego wymagane są konkretne warunki, o których później.

    „Yellow”, pokolenie F1
    „Yellow”, pokolenie F1

    – pierwszy wariant krzyżówki. Pierwsza krzyżówka nie była dopracowana i nie przyniosła oczekiwanych wyników, była krzyżówką nieselekcjonowanych krewetek – dopiero przy kolejnych zwróciłem uwagę na ilość pigmentu i wartość „podpigmentu” przyszłych rodziców. Wyniki pierwszej krzyżówki to: krewetki „Aura Blue” i „Tangerine Tiger” w większości o mniej intensywnych barwach niż rodzice, a także dwie krewetki o delikatnym zielonkawym zabarwieniu. W tym samym czasie w innym akwarium przy budowie drugiej linii tych krewetek, podobna krzyżówka dała zbliżone efekty, jednak bez jakiejkolwiek zielonkawej krewetki.

    Krzyżówka „Tangerine Tiger” x „Black Tiger” BT1, pokolenie F1
    Krzyżówka „Tangerine Tiger” x „Black Tiger” BT1, pokolenie F1

    – drugi, przemyślany wariant krzyżówki. Po przemyśleniu sprawy, zaplanowałem krzyżówkę, w której uwzględniłem ilość pigmentu („Aura Blue” ma go więcej niż „Tangerine Tiger”) i to do niej wybrałem osobniki „Tangerine Tiger” o odpowiednio wysokiej wartości „podpigmentu”, by zmniejszyć przewagę „Aura Blue” w tej krzyżówce. To, jak duże znaczenie ma ilość pigmentu, można zauważyć, krzyżując przykładowo Caridina cf. cantonensis „Red Bee” w gradacji S ze złotym „podpigmentem” z Caridina cf. cantonensis „Black Bee” w gradacji SSS z niebieskim „podpigmentem”. Przy założeniu, iż wartości „podpigmentów” są zbliżone i wiedząc, że „Red Bee” użyta w krzyżówce posiada większą ilość pigmentu, można zauważyć, że większość młodych urodzi się raczej z pozłacaną, niż czystą bielą.

    W tej krzyżówce dobrałem zatem rodziców tak, by udział „podpigmentów” obu z nich był jednakowy (niska wartość „podpigmentu” „Aura Blue” została wzmocniona ilością pigmentu, by dorównać wartości pomarańczowego „podpigmentu” „Tangerine Tiger”).

    Krzyżówka „Tangerine Tiger” x „Black Tiger” BT1, pokolenie F1
    Krzyżówka „Tangerine Tiger” x „Black Tiger” BT1, pokolenie F1

    W efekcie zaplanowanej krzyżówki otrzymałem krewetki „Aura Blue” i „Tangerine Tiger” o barwach równie intensywnych, co rodzice, a także osobniki zielone, nazwane przez hodowców zagranicznych „Apple Green” i żółte, czyli „Yellow” w ilości łącznie 6 sztuk. Tą samą krzyżówkę zrealizowałem na innych liniach tych krewetek i otrzymałem podobny wynik. W każdym z powyższych przypadków płeć rodziców nie odgrywała większej roli. Od tamtej pory krzyżówki były powtarzane kilkukrotnie.

    Krzyżowanie Caridina cf. cantonensis z „Tangerine Tiger”

    Nie poprzestałem na tym i – widząc sukcesy kolegi w krzyżowaniu Caridina cf. cantonensis „Black Bee” z „Tangerine Tiger”, czy „Aura Blue” – zrealizowałem krzyżówkę Caridina cf. cantonensis „Black Tiger” w gradacji BT1 z „Tangerine Tiger”. Efektem tej krzyżówki było otrzymanie kilku osobników „Tangerine Tiger” z większą ilością pigmentu i bardziej scalonymi fragmentami pasów, kilku osobników z bardzo słabym kolorem pomarańczowym, a także osobników bardzo podobnych do standardowych „TiBee”. Niestety, w pierwszym pokoleniu nie znalazła się ani jedna krewetka, która szczególnie urzekałaby swoją urodą.

    W międzyczasie selekcjonowałem „Tangerine Tiger” w kierunku uzyskania osobników z paskami grzbietowymi, podobnie jak to ma miejsce w przypadku m.in. Neocaridina cf. heteropoda „Yellow”, tym razem z bardziej satysfakcjonującym rezultatem, widocznym na fotografii poniżej.

    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger” z widocznym paskiem grzbietowym zbudowanym z białego pigmentu
    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger” z widocznym paskiem grzbietowym zbudowanym z białego pigmentu

    Kolejnym etapem będzie krzyżówka uzyskanej krewetki z Caridina cf. cantonensis „Black Bee” mającej na celu uzyskanie zarówno osobników z pionowymi pasami, jak i paskiem grzbietowym, zbudowanym z tego samego rodzaju pigmentu.

    Praca z „Tangerine Tiger” przyniosła również potwierdzenie jednej z moich tez, że „złoty” „podpigment” występujący u takich krewetek, jak Caridina cf. cantonensis „Red Bee”, czy „Golden” w gradacji „Snow White”, u których niekiedy barwi biały pigment, jest tak naprawdę tym samym kolorem, co pomarańczowy widoczny na „Tangerine Tiger” przedstawionych na początku artykułu. Inny odcień tej samej barwy jest wynikiem różnej historii jej kreowania przez różnorodne krzyżówki i procesy takie jak chów wsobny, czy „mieszanie krwi”. Hodując „Tangerine Tiger”, można zauważyć powstawanie z miotu pomarańczowych krewetek zarówno osobników pomarańczowych, jak i „złotych” (czyli słabszych pomarańczowych), których przedstawiciela przedstawiam na jednej z fotografii.

    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger”
    Caridina cf. serrata „Tangerine Tiger”

    O ile w europejskim nazewnictwie praktycznie nic się nie zmieniło, to zdobyta wiedza na temat krzyżowania się każdej z tych krewetek, a także jej umiejętne wykorzystanie dają nowe możliwości uzyskiwania nowych, interesujących odmian barwnych. Przedstawiona krzyżówka krewetki „Aura Blue” i „Tangerine Tiger” tłumaczy w pewnym stopniu pojawienie się w hodowli „Taiwan Bee” zielonej, a następnie żółtej rasy „Hulka”, a także przybliża wizje identycznych zasad selekcji innych gatunków krewetek, takich jak Neocaridina cf. heteropoda, czy Caridina cf. babaulti.

    Jak określił to jeden ze znanych singapurskich hodowców: „Krewetki poznajemy pracując nad nimi, nie ograniczając się do wiedzy zdobytej nawet u najlepszych hodowców”.


    Informacje dodatkowe:

    Neocaridina palmata „Blue Pearl” – w ostatnim czasie Werner Klotz potwierdził przynależność krewetek „Blue Pearl” i „White Pearl” do Neocaridina palmata (wcześniej tą krewetkę opisywało się jako Neocaridina cf. zhangjiajiensis).

    – rasy i odmiany krewetek – zgodnie z sugestią Pawła Szewczaka [wg której określenie „odmiana” powinno odnosić się do populacji powstałych w sposób naturalny, zas słowo „rasa” do populacji uzyskanych w sposób sztuczny w hodowli – przyp. Red.] słowa „odmiana” użyłem do określenia dzikich i naturalnie występujących w przyrodzie form krewetek, natomiast „rasa” do określenia krewetek wyselekcjonowanych sztucznie.

    Artykuł archiwalny opublikowany drukiem w czasopiśmie Akwarium nr …  . Uwaga! Niektóre dane, zwłaszcza dotyczące systematyki, mogą być nieaktualne lub nieadekwatne do współczesnych uwarunkowań