Elatine hydropiper

    Tekst i fot.: Paweł Szewczak

    Nadwodnik naprzeciwlistny – Elatine hydropiper L. em. Oeder

    Popularność stylu iwagumi w akwarystyce zaowocowała dużym zainteresowaniem tzw. roślinami pierwszego planu. Im niższe rośliny, tym większym zainteresowaniem się cieszą. Ciekawą alternatywą dla popularnej glossostigmy jest gatunek do złudzenia ją przypominający, jednak posiadający mniejsze liście. To nadwodnik naprzeciwlistny (Elatine hydropiper L.em.Oeder) – roślina z rodziny nadwodnikowatych (Elatinaceae Dumort).

    Do rodzaju Elatine L. zaklasyfikowanych jest 10 gatunków, w tym poznana już wcześniej przez akwarystów Elatine triandra,którą również można traktować jako roślinę pierwszo- lub drugoplanową. Elatine hydropiper wygląda delikatniej niż Glossostigma. Jej łacińska nazwa gatunkowa pochodzi od kształtu liści, które są podobne do miniaturowych liści pieprzu. W naturze spotkać ją można w Azji i Europie, w tym również w Polsce. W naszym kraju najczęściej znaleźć ją można na Płaskowyżu Rybnickim oraz w Kotlinie Oświęcimskiej. Ostatnio została znaleziona w południowej części jeziora Międzyborskiego (które stanowi zbiornik zaporowy na rzece Sole), jak również na Równinie Opolskiej i w Kotlinie Żywieckiej. Ta piękna, mała roślina znajduje się w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową (!) więc w plenerze wolno nam „polować” na nią tylko z aparatem fotograficznym.

    Elatine hydropiper

    Cztery lata temu Elatine hydropiper pojawiła się w handlu. Na początku w Azji, a potem w Niemczech, skąd otrzymałem pierwszą sadzonkę. Została posadzona w akwarium Shrimp Set 20 Aquael i oświetlona za pomocą Solar 26W (9 godz. na dobę Aquatic Nature w podłożu ADA Amazonia). Temperatura wody wynosiła 23ºC. Roślina od razu zaczęła się prawidłowo rozrastać. Przez rok nawoziłem ją bardzo delikatnie, utrzymując poziom azotanów ok. 1-2 ppm. Po tym czasie doszedłem do wniosku, że podłoże nie jest już tak bogate jak na początku i zwiększyłem dawki nawozów. Dość szybko Elatine zaczęła się intensywniej rozrastać. Dla aranżacji był to przysłowiowy „strzał w kolano”, gdyż musiałem rozpocząć przycinanie. Podobnie jak Glossostigma roślina ta tworzy „drugie dno”. Zabieg przycinania znosiła dobrze, jednak straciła nieco na wyglądzie.

    Dostaję często od akwarystów sygnały, że miewają oni kłopoty z utrzymaniem tej rośliny akwariowej. Podejrzewam, że przyczyną może być pochodzenie roślin matecznych, które są przystosowane do cyklu rocznego i wymagają zimowania. Możliwe, że uprawiana przeze mnie roślina pochodziła z Azji. A oto garść porad: Elatine wymaga dość regularnego nawożenia. Przenawożenie od razu daje się we znaki niewłaściwym wzrostem. Pędy podnoszą się, przez co roślina akwariowa traci na atrakcyjności. Nadwodnik dobrze znosi przycinanie w celu utrzymania niskiego „trawnika”. Gdy roślina wyrasta za bardzo w górę, lepsze efekty wizualne daje wykopanie roślin z podłoża i ponowne sadzonkowanie. Gatunek ten najlepiej czuje się w temperaturze 18-26ºC. Znosi niższe temperatury oraz spadki do 14ºC. Górną granicą tolerancji termicznej jest 28ºC. W niskiej temperaturze wzrost jest ciekawszy. Roślina jest bardziej zwarta, niższa, lepiej wybarwiona i wygląda na zdrowszą. W akwariach osiąga 2-3 cm wysokości. Dwucentymetrowa warstwa roślin na dnie już kwalifikuje się do przycinania. Zbyt późno przycięta roślina trudniej odrasta. Pędy powinny być skracane tak, by pozostały na nich zdrowe liście.

    Elatine hydropiper

    Ciekawy efekt przynoszą eksperymenty w sadzeniu drobnych fragmentów Elatine hydropiper we mchu porastającym drewno w akwarium. Roślina rośnie wtedy powoli i ma bardzo drobne listki. Tworzy jasnozieloną plamę na ciemnym mchu. Przy tej formie uprawy duże znaczenie ma właściwe nawożenie wody akwariowej.

    Elatine hydropiper rośnie dość wolno (wolniej niż wspomniana Glossostigma), co przy utrzymywaniu stałego wystroju w akwarium jest jej dużym atutem. Wydaje się być dość kapryśną. Czasem potrafi rozwijać się (zwłaszcza na świeżym podłożu organicznym) bez dodatku dwutlenku węgla, a czasem jej wzrost bywa wyraźnie zahamowany. Dobrze toleruje aldehyd glutarowy. Jest rośliną akwariową wyraźnie światłolubną. Lubi silnie oświetlone akwaria i najlepiej w takich wygląda. W słabo oświetlonych zbiornikach jest bardzo wrażliwa na przenawożenie. Można ją również uprawiać na drewnie wystającym z wody. Posadzona na granicy woda-powietrze rozwija się bez problemu. Gdy podłożem jest mech nadwodny, jej liście są nieco większe i ciemnozielone. W takich warunkach rośnie również dość wolno.