Hygrophila pinnatifida w formie emersyjnej

    Tekst i fot.: Paweł Szewczak

    Hygrophila pinnatifida (Dalzell) Sreem

    Hygrophila (po polsku „nadwódka”) to dość popularny rodzaj roślin akwariowych należących do rodziny Acanthaceae. Co jakiś czas w handlu pojawiają się różne ciekawe nowe gatunki. Dużym zainteresowaniem akwarystów cieszą się zwłaszcza te o dość charakterystycznym wyglądzie. Nasza dzisiejsza bohaterka pochodzi z Indii, gdzie rośnie w płytkich, silnie oświetlonych rzekach. W 2008 roku trafiła do handlu i stopniowo się upowszechnia. Nic dziwnego, posiada bowiem wiele atrakcyjnych z punktu widzenia miłośnika akwarystyki cech. Przede wszystkim, jest to roślina dość intensywnie wybarwiona. Pełną paletę barw pokazuje jednak dopiero w uprawie w organicznym podłożu silnie oświetlona i nawożona dwutlenkiem węgla. Wierzchołek pędu jest wtedy wybarwiony intensywnie pomarańczowo, zaś liście są brązowozielone z możliwością przebarwiania się na kolor bardziej pomarańczowy lub zielony. Spodnia strona blaszki liściowej jest ciemniejsza, a w optymalnych warunkach przyjmuje barwę nawet bordową. W słabiej oświetlonych akwariach kolor bordowy przechodzi w beżowo-pomarańczowy. Rośliny z upraw emersyjnych kupowane w sklepach są zwykle całe zielone, pokryte drobnymi włoskami i posiadają głęboko asymetrycznie powcinane blaszki liściowe. Im silniejsze światło, tym wcięcia w liściu stają się większe. Ogonek liściowy jest krótki.

    Nie przycinana Hygrophila pinnatifida może dorastać do 40 cm wysokości i ok. 30 cm szerokości. Daje się z powodzeniem prowadzić jako niska roślina okrywowa lub pnąca o wysokości 7-8 cm. Aby to osiągnąć, należy ją umiejętnie przycinać. Cięcia powinny być wykonywane ok. 1 cm nad węzłem (miejsce, z którego wyrastają liście). Jeżeli roślina rośnie przy bardzo silnym oświetleniu i międzywęźla są bardzo krótkie, cięcia można wykonać nieco niżej, uważając, by nie uszkodzić przy tym zawiązków nowych pędów. Charakterystyczne jest to, że nowe pędy wyrastają w pozycji poziomej. Dzięki temu roślina jest łatwiejsza w prowadzeniu na podporach. Nie jest „wybredna”, co do rodzaju podpór: z powodzeniem pnie się zarówno po skałach, jak i po drewnie. Można nadać płożącym się pędom dowolny kierunek, mocując je do podpory np. cienkim, izolowanym drutem (gdy w akwarium mamy krewetki lub inne wrażliwe bezkręgowce, warto użyć specjalnego drutu przeznaczonego do prac akwarystycznych). Drut ten można zdjąć, gdy zauważymy korzenie wrastające w podporę. Częste przycinanie powoduje zmniejszenie u Hygrophila pinnatifida blaszki liściowej. Nie należy więc robić tego zbyt często, gdyż można w ten sposób znacznie osłabić roślinę (w skrajnych przypadkach może nawet zamierać). Najlepiej wykonywać cięcia tak, by na pędzie został przynajmniej jeden w pełni rozwinięty liść. Pilnując tej zasady, nie osłabimy zbytnio rośliny. Ścięte wierzchołki roślin można od razu ukorzeniać, umieszczając je w podłożu w tym samym lub innym akwarium. Najlepiej ukorzeniają się niezbyt młode pędy i, jeżeli mamy wybór, lepiej ukorzeniać pędy przynajmniej 3-miesięczne. Gdy taką sadzonkę pozbawimy wierzchołka, to roślina od razu zacznie się rozrastać na boki. Sadzonki zdecydowanie lepiej się przyjmują w silnie oświetlonym akwarium, choć z ukorzenianiem i dalszym wzrostem raczej nie powinno być problemu. Nie przycinana sadzonka rośnie szybciej, ma większe liście i dłuższe międzywęźla. Gdy dojdzie do powierzchni wody, na początku może kłaść się na jej lustrze i z węzłów wypuszcza nadwodne pędy. Niewątpliwą ozdobą są wtedy jej jasne korzenie. W innych warunkach pojedynczy pęd wyrasta nad wodę, a część podwodna powoli gubi liście. Obydwie te formy prowadzenia są dość atrakcyjne.

    Opisywany gatunek doskonale nadaje się do aranżacji akwarium. Dość ciekawe jest jego połączenie z bolbitisami i Pogostemon helferi. Rośliny te pięknie współgrają ze sobą zarówno pod kątem formy, jak i kolorystyki. Ciemna zieleń bolbitisów i jasna zieleń „pogostemona” oraz czerwono-pomarańczowo-zielona Hygrophila pinnatifida tworzą kontrastowe plamy barwne, współgrając przy tym ze sobą podobną fakturą liści.

    Opisywana nadwódka jest rośliną dość łatwą w utrzymaniu. Najlepiej czuje się w wodzie o pH ok. 7,0, lecz z powodzeniem można ją uprawiać zarówno w pH 5,8, jak i pH 8,0. Toleruje temperatury w zakresie 20-28ºC. To wdzięczna roślina do upraw akwariowych, dająca duże możliwości ekspozycyjne. Niewątpliwym jej atutem jest elastyczność w prowadzeniu na co najmniej trzy różne sposoby: jako roślina pnąca, okrywowa i wzniesiona.